پیمان مکه؛ اتحاد دفاعی یا نمایش قدرت منطقه‌ای؟
به گزارش سفارت خبر، توافق دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان که در اوت ۲۰۲۶ امضا شد، با هدف تقویت دفاع جمعی سه کشور شکل گرفته است؛ اما دکتر مازیار میر، محقق و پژوهشگر، این همکاری را از منظر رقابت‌های ژئوپلیتیکی منطقه نقد می‌کند و آن را برای تغییر موازنه قدرت در برابر ایران کافی نمی‌داند.
توافق دفاعی مکه در ۷ اوت ۲۰۲۶ با حضور رهبران عربستان، ترکیه و پاکستان به امضا رسید. بر اساس بیانیه رسمی دولت عربستان، یکی از محورهای اصلی توافق آن است که حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی شود. این بند، چارچوبی برای تقویت همکاری دفاعی میان ریاض، آنکارا و اسلام‌آباد فراهم می‌کند.
با این حال، دکتر مازیار میر معتقد است وجود یک توافق رسمی به‌تنهایی به معنای شکل‌گیری قدرت نظامی یکپارچه نیست. او این همکاری را در چارچوب تلاش عربستان برای تقویت موقعیت امنیتی خود تحلیل می‌کند و معتقد است میزان اثرگذاری آن به هماهنگی عملیاتی، اراده سیاسی و توان واقعی اعضا بستگی دارد.
میر با لحنی انتقادی، اتکای ریاض به همکاری‌های نظامی خارجی را نشانه‌ای از ناکامی راهبردی می‌داند که به باور او، نتوانسته نگرانی‌های امنیتی عربستان را برطرف کند. در تحلیل او، توافق با ترکیه و پاکستان بیش از آنکه به‌خودی‌خود موازنه قدرت را تغییر دهد، مرحله تازه‌ای از رقابت‌های امنیتی منطقه را رقم می‌زند.
این پژوهشگر همچنین بر توان موشکی و پهپادی ایران و موقعیت ژئوپلیتیکی آن تأکید می‌کند و معتقد است هیچ توافقی بدون ارزیابی دقیق ظرفیت‌های طرف مقابل نمی‌تواند تضمین‌کننده برتری راهبردی باشد.
پرسش محوری درباره پیمان مکه، در نهایت نه صرفاً مفاد حقوقی آن، بلکه چگونگی اجرای تعهدات و میزان هماهنگی عملی میان سه کشور است؛ موضوعی که می‌تواند جایگاه واقعی این توافق را در معادلات امنیتی غرب آسیا مشخص کند.
دکترمازیارمیرمحقق و پژوهشگر
